Ανακαλύψτε την εμπνευσμένη ιστορία της Agnes Jebet Ngetich, της πρώτης γυναίκας που έτρεξε 10 χλμ σε λιγότερο από 29 λεπτά, και τη διαδρομή της προς την κορυφή.

Agnes Jebet Ngetich — κάτι περισσότερο από μια απλή ιστορία 

“Άρχισα να τρέχω στο σχολείο. Πήγαινα σε σχολικούς αγώνες και κάποιες φορές έτρεχα κυριολεκτικά ξυπόλυτη και νηστική. Γιατί ακόμα κι αν δεν έχεις καθόλου φαγητό στο σπίτι, πας στον αγώνα ούτως ή άλλως.” — Agnes Jebet Ngetich    

Η αναδρομή μιας πορείας, η κατανόηση της διαδρομής που διανύθηκε, μπορεί να πει πολλά για τις ιστορίες που δεν έχουν ειπωθεί ακόμη. Κάποιες από αυτές ξεπερνούν την απλή αφήγηση και σημαίνουν κάτι πολύ περισσότερο — είναι οι ιστορίες που εμπνέουν.  

Μία τέτοια ιστορία είναι η ιστορία της Agnes.  

Ο καθένας από εμάς αποτελεί μια ιστορία — είναι το άθροισμα των εμπειριών μας. Διαβάζοντας τις ιστορίες άλλων ανθρώπων, μας δίνεται η ευκαιρία να αναλογιστούμε την δική μας. Αυτή η στιγμή εξωτερικής παρατήρησης, το να αναγνωρίσουμε τι έχει περάσει κάποιος άλλος, μας επιτρέπει να επανατοποθετήσουμε τους εαυτούς μας και να αναγνωρίσουμε την αξία αυτών που θεωρούμε δεδομένα. Όλες οι ιστορίες είναι αξιοσημείωτες με τον δικό τους μοναδικό τρόπο. Όμως κάποιες διεισδύουν βαθύτερα γιατί μας αποκαλύπτουν ότι είμαστε πολύ πιο τυχεροί από ό,τι νομίζουμε. Όπως η ιστορία της Agnes Ngetich.  

Η 23χρονη Κενυάτισσα, Agnes, η οποία έκανε πρόσφατα ένα νέο Παγκόσμιο Ρεκόρ, έγινε η πρώτη γυναίκα που έτρεξε 10 χιλιόμετρα σε λιγότερο από 29 λεπτά.  

Η Agnes είναι το δεύτερο παιδί σε μια οικογένεια με επτά αδερφές και έναν αδερφό. Το να μεγαλώνει σε ένα σπίτι με παραδοσιακή κατανομή ρόλων σήμαινε ότι ο πατέρας της, ένας καθηγητής χημείας και μαθηματικών δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, παρείχε το κύριο εισόδημα για να πληρώσει τα σχολικά δίδακτρα και το φαγητό. Όταν η Agnes ήταν 10 ετών, ο πατέρας της πέθανε από καρκίνο. Η ξαφνική απώλεια ήταν ισχυρό πλήγμα για τη μητέρα της, η οποία, κυριευμένη από την απώλεια της ελπίδας για ένα σταθερό μέλλον, στράφηκε στο αλκοόλ.

Το τραύμα αυτό αποτέλεσε καταλύτη για την Agnes η οποία επωμίστηκε το βάρος της υποστήριξης της οικογένειας. Για να φέρει φαγητό στο τραπέζι, θυσίασε την εκπαίδευσή της, κάνοντας σκληρή, σωματική εργασία που όχι μόνο ενίσχυσε την συναισθηματική ευθύνη που πλέον κουβαλούσε, αλλά πρόσθεσε και κυριολεκτικά βάρη πάνω της: Δούλευε πολλές ώρες σκάβοντας σε τοπικές φάρμες ή κουβαλώντας σακιά με κάρβουνα.

“Δούλεψα σκληρά σαν παιδί. Έχανα το σχολείο για να πηγαίνω στις φάρμες ώστε να βγάζω χρήματα για να φέρνω φαγητό στο σπίτι.” Χωρίς το τρέξιμο κι αν τα πράγματα δεν είχαν εξελιχθεί διαφορετικά, η Agnes είναι σίγουρη ότι αυτή θα ήταν η ζωή της.  

Η διατήρηση της επαφής με το σχολείο, έστω για μία ημέρα την εβδομάδα, ήταν για εκείνη μια σημαντική έκθεση στο τρέξιμο σε αγωνιστικό επίπεδο. Ακόμα κι αν έφτανε στη γραμμή εκκίνησης χωρίς παπούτσια, εξακολουθούσε να συμμετέχει σε αγώνες. “Άρχισα να τρέχω στο σχολείο. Πήγαινα σε σχολικούς αγώνες και κάποιες φορές έτρεχα κυριολεκτικά ξυπόλυτη και νηστική. Γιατί ακόμα κι αν δεν έχεις καθόλου φαγητό στο σπίτι, πας στον αγώνα ούτως ή άλλως.”  

Όπως στις περισσότερες σημαντικές ιστορίες, το σημείο “κλειδί“ βρίσκεται σε μια κομβική στιγμή — μια τυχαία συνάντηση με κάποιον που σου δείχνει εμπιστοσύνη. Σκληραγωγημένη από τη σωματική εργασία, η Agnes είχε σαφώς αποκτήσει κάποια δύναμη, αλλά η απόσταση από το να δείξεις ότι έχεις δυναμική μέχρι το να την κάνεις πράξη είναι μεγάλη και συχνά απαιτεί το άνοιγμα θυρών για τις οποίες δεν έχεις το κλειδί. Για τους κυνικούς, αυτές οι εξωτερικές δυνάμεις μπορούν να χαρακτηριστούν επιπόλαια ως τύχη ή μοίρα. Αλλά όταν μιλάς με την Agnes και αντιλαμβάνεσαι τη θέλησή της, είναι δύσκολο να φανταστείς ότι δεν θα είχε φτάσει στην κορυφή με κάποιον άλλον τρόπο ούτως ή άλλως. Όταν διαγωνιζόταν σε σχολικούς αγώνες, κάποιες φορές λιποθυμούσε. Όμως η δυναμική της δεν περνούσε απαρατήρητη. Η Ruth Bundotich είδε στην Agnes μια σπίθα. Η “Madame Ruth” διέθετε την ικανότητα που αποκτάς έπειτα από χρόνια παρακολούθησης αγώνων νέων να αναγνωρίζεις τις δυνατότητές τους, να βλέπεις βαθύτερα.  

Στα 14 της χρόνια — με τη βοήθεια της Madame Ruth — η Agnes έφυγε από το σπίτι της και μπήκε σε ένα αθλητικό camp νέων, όπου μπορούσε να προπονηθεί και να λάβει εκπαίδευση. Καθώς όλο και πιο πολλές πόρτες άνοιγαν, άρχισε να επωφελείται και η υπόλοιπη οικογένεια. Έτσι, το φορτίο που κουβαλούσε να πρέπει να είναι η επικεφαλής του σπιτιού, έγινε ελαφρύτερο.  

Σύντομα ακολούθησαν βραβεία και νίκες σε τοπικούς αγώνες. Αφότου τελείωσε το σχολείο και μετέφερε τις προπονήσεις της στο Ίτεν, η διεθνής έκθεση της Agnes μεγάλωσε. Το νέο Παγκόσμιο Ρεκόρ που έκανε στον αγώνα Transylvania 10k το 2023 προκάλεσε ενθουσιασμό, αλλά κατέληξε να ακυρωθεί όταν η Παγκόσμια Ομοσπονδία μέτρησε εκ νέου τη διαδρομή και βρήκε ότι ήταν 25 μέτρα μικρότερη. Στη Λιλ, λίγους μήνες αργότερα — σε δυσμενείς καιρικές συνθήκες — η Agnes απείχε μόλις 8 δευτερόλεπτα από το ρεκόρ. Τελικά, στη Βαλένθια, γράφτηκε στην ιστορία. Έγινε επίσημα η πρώτη γυναίκα που έτρεξε 10.000 μέτρα σε λιγότερο από 29 λεπτά.  

Με εμπειρίες ζωής πέρα από την ηλικία της, η Agnes δεν επηρεάζεται από τα εμπόδια που είναι ικανά να εκτροχιάσουν την απόδοσή της στο τρέξιμο. Διαθέτει μια ώριμη λογική η οποία την βοηθά να προσπερνά τις στιγμές απογοήτευσης. “Πάλεψα για αυτό το ρεκόρ. Όταν η διαδρομή ήταν μικρότερη, ίσως δεν ήμουν έτοιμη γι’ αυτό. ‘Οταν όμως ο καιρός ήταν κακός, αυτή ήταν μια γνώριμη συνθήκη για μένα. Έπρεπε να διατηρήσω το μυαλό μου δυνατό και να μην τον αφήσω να με αποθαρρύνει.”  

Αυτή ήταν η στιγμή που όλες οι εμπειρίες ζωής προστίθενται για να κάνουν ένα άτομο αυτό που είναι. Όπως η Agnes που μπόρεσε να αντλήσει δύναμη από τις δυσκολίες και να τις χρησιμοποιήσει στην αγωνιστική της νοοτροπία. Στην ερώτηση γιατί ήταν η μόνη ικανή να σπάσει το παγκόσμιο ρεκόρ, η Agnes απαντά συνοπτικά: “Υπομονή και πειθαρχία… Προπονείσαι σκληρά και μετά πηγαίνεις και κερδίζεις εύκολα. Αυτό που μοιάζει επίπονο σήμερα, θα σε ανταμείψει την επόμενη εβδομάδα.” Στον αθλητισμό, λέξεις όπως “αποφασιστικότητα και δουλειά”, φράσεις όπως ‘HTFU’ ή “δώστα όλα ή παράτα τα”, χρησιμοποιούνται τόσο πολύ που χάνουν το νόημά τους. Φαντάζουν συχνά σαν να μη σημαίνουν τίποτα, σαν άδειες συσκευασίες από gels πεταμένες στο έδαφος. Δεν είναι όμως έτσι. Γιατί για να φτάσεις σε αυτή την πεποίθηση, έχεις περάσει κάποιες δυσκολίες. Αναπτύσσεται άραγε η αποφασιστικότητα σε περίοδους αντιξοοτήτων ή είναι έμφυτη; Το έχεις ή δεν το έχεις. Πρόκειται για κάτι πολύ ανώτερο από ένα απλό πείσμα.  

Ο πράος τόνος με τον οποία μιλάει η Agnes, προδίδει έναν σκληραγωγημένο χαρακτήρα— την αμετακίνητη σταθερότητά του. Είναι αφοσιωμένη στη μακροχρόνια διαδικασία του να γίνει καλύτερη δρομέας, αλλά είναι κι εμφανές ότι αυτή η σταθερότητα είναι κάτι που έχει καταφέρει να μεταφέρει στο ίδιο το άθλημα. Οι κακουχίες του παρελθόντος της την έχουν οπλίσει με μια στάση και εργασιακή ηθική που ταιριάζει στις απαιτήσεις του τρεξίματος. “Το τρέξιμο σημαίνει πολλά για μένα. Ήταν μια πρόκληση καθοριστική για τη ζωή μου πριν και τη ζωή μου όπως είναι τώρα.” Όταν η οικογένειά της δεν είχε κανέναν, η Agnes ανέλαβε την ευθύνη.  

“Τι είδους δρομέας είσαι”, τη ρωτήσαμε. Η απάντησή της, άμεση και τολμηρή, ξεπερνά τον αθλητισμό. “Δεν είμαι η Agnes “η δρομέας”, είμαι η Agnes “ο άνθρωπος”. Μπορώ να πω ότι είμαι μαχήτρια.” Παρακολουθήσαμε την προπόνησή της στον στίβο — μια σκληρή προπόνηση 25 x 400 μέτρων. Ήταν η Agnes εναντίον των αντρών. “Είναι δύσκολο να βρω δυνατές γυναίκες που μπορούν να με ανταγωνιστούν, έτσι προπονούμαι με τους άντρες. Μου αρέσει να προσπαθώ να συναγωνιστώ την ταχύτητά τους.” Και καθώς η προπόνηση προχωρούσε, ήταν οι άντρες που ζορίζονταν, ανήμποροι να ανταγωνιστούν την Agnes. “Τους είδες,” γελάει, “Τρέχουν πίσω μου, ζητώντας να ρίξουμε τον ρυθμό.” Αυτή είναι μια αθλήτρια που αγαπάει το άθλημά της. Το διασκεδάζει. “Το τρέξιμο είναι σαν το φαγητό για μένα — εσύ δεν μπορείς χωρίς φαγητό, εγώ δεν μπορώ χωρίς το τρέξιμο.”  

Η πειθαρχία είναι συνυφασμένη μαζί της, της την έχουν μεταδώσει οι γυναίκες προπονήτριές της. Ως αθλήτρια, υπάρχουν στιγμές που πρέπει να διορθωθεί — να επιστρέψει στην ευθεία. Γιατί υπάρχει ένας στόχος στο τέλος, και αν το μονοπάτι προς αυτόν παρεκκλίνει πολύ, τότε η διαδρομή μεγαλώνει και σε κάνει να απομακρύνεσαι από εκείνον.  

Τα οφέλη της διαδρομής της, έχουν αντίκρισμα και στην υπόλοιπη οικογένεια. Η Agnes μπορεί να μεταφέρει την εμπειρία και τα διδάγματά της για να βοηθήσει τα μικρότερα αδέρφια της να αναπτύξουν επίσης μια νοοτροπία πειθαρχίας και μεθόδου — την πατρική επιρροή που η ίδια η Agnes στερήθηκε. “Μπορώ να πω ότι είμαι ο πατέρας τους. Έχουν απόλυτο σεβασμό προς εμένα.” Ενώ διατηρεί αυστηρή τάξη στο σπίτι, ο στόχος της είναι να προστατέψει την οικογένειά της από τις δυσκολίες που η ίδια υπέμεινε. “Δεν θέλω να τους δω να αγωνίζονται ή να χάνουν το σχολείο όπως εγώ στο παρελθόν. Δεν θέλω να τους δω να δουλεύουν για άλλους για να έχουν φαγητό.”  

Κείμενο από τον Ross Lovell, Φωτογραφίες από τον Herman Reuterswärd

0
    Καλάθι
    το καλάθι είναι άδειοεπιστροφή